على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2692
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
قفقفان ( qafqof ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو زنخ شتر . و دو بال شتر مرغ . قفقفة ( qafqafat ) م . ع . قفقف قفقفة : لرزيد از سرما و جز آن . و جنبيد دو زنخ آن . و باهم در خورد دندانهاى آن . و قفقف النبت : خشك شد آن گياه . قفل ( qafl ) ا . ع . آنچه خشك گردد از درخت . و نام پشتهاى . قفل ( qafl ) م . ع . قفل قفلا و قفولا . مر . قفول . قفل ( qofl ) ا . ع . درفش . و نشان . و كليدانه . ج : اقفال و اقفل و قفول . و نام درختى حجازى . و نام قلعهاى در يمن . قفل ( qofl ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كليدانه كه فلج و فلجم و بش و كلان نيز گويند . و دربند . و قفل آسمان : كفر و شرك و زندقه . و قفل رومى : كليدانهاى كه بر در خانه و صندوق و جز آن زنند . و كليدانهء محكم . و نام لحن پانزدهم از سى لحن باربد . و قفل سست كردن : گشاده داشتن در برسائل . و قفل فلك : قفل آسمان . و قفل وسواس : تكهء آهنى كه حلقههاى چند از آهن بر آن نصب كردهاند . و دو ميل آهنى كه هر دو سر آن را بهم وصل كرده از آن حلقهها گذرانيدهاند و بستن و گشودن آن خالى از اشكال نيست . قفل ( qafal ) ا . ع . باز گردندهء از سفر . و يا ج . قافل . قفل ( qofol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كليدانه و قفل و فلجم . قفلة ( qaflat ) ا . ع . پس سر و گردن . و يك بار بخشيدن . و درم با سنگ . قفلة ( qaflat ) و ( qafalat ) ا . ع . درخت خشك . قفلة ( qofalat ) ا . ع . آنكه هر چه بشنود ياد گيرد . قفلطة ( qaflatat ) م . ع . قفلطه من يده قفلطة : ربود از دست وى آن را . قفلگر ( qofl - gar ) ا . پ . كسى كه قفل مىسازد . قفلگرى ( qofl - gari ) ا . پ . پيشهء قفل گر و قفل سازى . قفلوط ( qoflut ) ا . پ . نوعى از گندنا كه كراث شامى نيز گويند . قفن ( qafn ) ا . ع . تازيانه و شلاق . قفن ( qafn ) م . ع . قفنه قفنا ( از باب نصر ) : زد آن را بعصا و يا تازيانه . و قفن فلانا : مقاتله كرد فلان را . قفن ( qafan ) و ( qafann ) ا . ع . پس گردن و هيره . قفن ( qefann ) ا . ع . مرد درشت اندام بد زبان گول و جلف . قفند ( qafannad ) ا . ع . سخت سر و كلان سر . قفندد ( qafandad ) ا . ع . مرد بزرگ الواح و بزرگ دوش . ج : قفاند و قفنددون . قفنددون ( qafandaduna ) ع . ج . قفندد . قفندر ( qafandar ) ا . ع . زشت پيكر ناخوش ديدار . و سخت سر . و خرد سر . و ستبر پا . و كوتاه بالاى گرد اندام و سپيد . قفنزعة ( qafanza'at ) ا . ع . زن نيك كوتاه بالا . قفو ( qafv ) ا . ع . سوزندگى كه وقت باران برانگيخته شود . و نام موضعى . قفو ( qafv ) و ( qofovv ) م . ع . قفوته قفوا و قفوا ( از باب نصر ) : پيروى كردم آن را و در پى آن رفتم . و قفوت فلانا : زدم بر پس گردن فلان . و قفوت زيدا : بز كار تباه انداختم زيد را . و بزناى صريح باز خواندم زيد را و متهم كردم او را و دشنام دادم بفحش و بدى صريح . الحديث : لاحد الا فى القفو البين . و قفا فلانا بامر : برگزيد فلان را بآنكار . و قفا الله اثره : نابود گرداند خداى نشان وى را . و نيز قفو : نواله و بخش نهادن جهة مهمان و كودك . قفوان ( qafv ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو قفا و دو پس گردن و دوهيره . قفوة ( qefvat ) ا . ع . گناه و بد كارى . و تهمت . و به كسى چيزى را نسبت دادن خواه در وى باشد و يا نباشد . و افترا . و دشنام . و بر گزيدگى مهمان . و بزرگوارى . و فلان قفوتى : فلان برگزيدهء من است و خاص است ببخشى كه جهة وى نهادهام . و ايضا : فلان قفوتى اى تهمتى ، كانه من الاضداد . قفور ( qofur ) ع . ج . قفر ( qafr ) . قفور ( qaffur ) ا . ع . شاخهء خرمابن . و غلاف شكوفهء خرما . و نام گياهى . و غلاف خرماى نورسيده . قفورا ( qafur ) ا . پ . گياهى دوائى و مرغ سنگخوار آن را خورد . قفوز ( qafuz ) ص . ع . نيك برجهنده . قفوز ( qofuz ) م . ع . قفز قفزا و قفازا و قفوزا . مر . قفاز ( qaf z ) . قفوس ( qofus ) م . ع . قفس قفسا و قفوسا . مر . قفس ( qafs ) . قفوص ( qafus ) و ( qofus ) ا . ع . نام شهرى كه از آن خوشبوئى مىآورند و آن را از درختى مىگيرند موسوم به لبنى قفوص . قفوف ( qofuf ) م . ع . قف العشب قفوفا ( از باب ضرب ) : خشك گرديد آن گياه تر . و قف الثوب : خشك شد آن جامهء شسته . و قف شعر : در و اشد موى بر تن او و برخاست از ترس و جز آن . و قف